DİL VE YILAN / GIYBET / Mehmet KAYA – Abdussamed ALTUNTAŞ


Gençlik Sohbetlerimizin bu haftaki konusu ” DİL ve YILAN: GIYBET ” başlığı altında devam etti. Moderatörlüğünü Osmanlı Mescidi Baş İmamı; Abdüssamed ALTUNTAŞ’ın yaptığı ve Siyer Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı; MEHMET KAYA’nın anlatımıyla ” gıybet ” tüm yönleriyle ele alındı.

Söyleşiden Cümleler

Zan nedir?
Tecessesüs nedir?
Gıybet nedir?
Müflis kimdir?
Asli kaynağımız Kur’an , ve usûl olarak Hadisler, Sünnet ve Sahabe efendilerimizin örnek hayatlarıyla anlamaya çalışacağız…

Yâ eyyyuhellezîne âmenûctenibû kesîran minez zanni, inne ba’daz zanni ismun, ve lâ tecessesû ve lâ yagteb ba’dukum ba’dâ(ba’dan), e yuhıbbu ehadukum en ye’kule lahme ahîhi meyten fe kerihtumûh(kerihtumûhu), vettekullâh(vettekullâhe), innallâhe tevvâbun rahîm(rahîmun).

Ey iman edenler! Zannın çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın. Biriniz diğerinizi arkasından çekiştirmesin. Biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz. O halde Allah’tan korkun. Şüphesiz Allah, tevbeyi çok kabul edendir, çok esirgeyicidir.
Zan : sanmak, bilmek ve itham etmek manalarına geldiği gibi, sezmek ve şüphe manalarında da kullanılır. zan, iyice bilmeden tahmine göre konuşmak, fikir yürütmek ve bilgi vermektir.

“Zandan sakının çünkü zan, sözlerin en yalanıdır…”
“Kişiye, her duyduğu şeyi (aslını araştırmadan, doğru olup olmadığını kesin olarak bilmeden) konuşması / başkalarına anlatması günah olarak yeter” hadisleri zanla hareket etmenin günah olduğunu, zandan kaçınılması gerektiğini ifade etmektedir.

Hüsnü zan: Bir iyiliğin üzerine (olumlu) inanç beslemeye, güzel düşünmeye denir.
Suizan: Her şeyde bir art niyet aramaya, yanlış düşünüp yanlış yorumlamaya denir.

Tecessesüs: Dikkatli bir şekilde insanların insanların gizli hallerini araştırıp ortaya çıkarmak. ‘Câsus’ kelimeside aynı kökenden; bilgi toplayan, araştıran..anlamındadır.

Ey diliyle iman edip kalbiyle iman etmeyenler müslümanların gıybetıni yapmayın kusurlarını araştırmayın her kim mümin kardeşinin kusurunu araştırırsa ALLAH da onun kusurunu araştırır ALLAH kimin kusurunu araştırsa onu evinin içinde bile rezil eder…(hadisi şerif)

Gıybet; “bir kimsenin hoşuna gitmeyecek şekilde arkasından konuşmak,onun hoşlanmayacağı şekilde şekilde anılmasıdır” demektir.

Gıybet, insanlar arasındaki sevgi bağlarını koparır. Arkadaşlıkları, dostlukları yavaş yavaş yiyip bitirir. Hâlbuki Allah (c.c) “Müslümanlar ancak kardeştirler” buyurarak Müslümanların birbirlerine daima destek olmalarını öğütlemiştir. Ancak gıybet sebebiyle bu ayetin özüne kavuşulmamış olur ve Müslümanların arasına soğukluk girer.

Hiçbir insan ölü cesedini dişleyebilir mi? Bunu ancak bir canavarın yapması mümkündür. Gıybet eden kişinin de buradan anlaşılacağı üzere fıtratı, aklı, kalbi ve vicdanı bozulmuştur.Ruhi bir hastalıktır.

Hâlbuki İbn Abbas ve Zeynelabidin Hazretleri’nin de belirttiği gibi gıybet, köpek fıtratlı insanların katığıdır..
“Kim, (din) kardeşinin ırz ve namusunu onu gıybet edene karşı savunursa, Allah da kıyamet günü o kimseyi cehennemden korur.”

Müflis: Ebû Hüreyre (r.a.)’den rivâyete göre, Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “İflas eden kimdir? Biliyor musunuz?” Ashab:
“Ey Allah’ın Rasûlü! Bize göre, müflis parası ve malı olmayan kimsedir” dediler. Bunun üzerine Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Ümmetimin müflisi o kimsedir ki kıyamet günü kıldığı namazıyla tuttuğu orucuyla ve verdiği zekatıyla getirilecek aynı zamanda işlediği günahlardan; sövdüğü zina isnadında bulunduğu, haksız yere mal yediği ve haksız yere kan akıttığı ve ona buna vurduğu şerlerde ortaya konacaktır. Ve böylece o kişi yaptıklarının hesabını vermeye oturacak ve yaptığı kötülüklere karşılık iyilikleri takas edilecektir. İyilikleri bitince takas işlemi onun günahlarının buna verilmesi bunun sevaplarının da ona verilmesiyle devam edilecektir. Sonucunda da cezasını ateşle çekmek üzere Cehenneme atılacaktır. İşte müflis budur.”

Paylaş: